Ga verder naar de inhoud

Waarom is ventilatie belangrijk

Top

Als je te weinig ventileert, hopen vervuilende stoffen en vocht zich op in huis, en dat is niet gezond. Ventileren is niet gelijk aan verluchten.

  • Ventileren is een gecontroleerde hoeveelheid lucht via een bepaalde route door ruimtes laten stromen.
  • Verluchten is het intensief verversen van lucht, met grotere, niet gecontroleerde hoeveelheden.

Ventilatie is permanent noodzakelijk (24/7), verluchten doe je bij hoge vervuiling (bijv. na het schilderen) of bij (kans op) oververhitting.

We gaan nog extra info inwinnen over het ventilatiesysteem bij een specialist.

— Bernadette, BENOveerder

Hoe werkt ventilatie

Top

Vroeger ging de luchtverversing in huis vanzelf, via spleten en kieren. In een goed geïsoleerd huis is er een ventilatiesysteem nodig om verse lucht aan te voeren en vuile vochtige lucht af te voeren. Je hebt verschillende manieren om je huis te ventileren. Afhankelijk van je woning kun je kiezen uit mechanische ventilatie of balansventilatie. Beide systemen zijn vraag gestuurd te verkrijgen.

Het principe is lucht afvoeren in de vochtige lokalen zoals badkamers, keukens, wasbergingen en toiletten. Intussen wordt er verse lucht toegevoerd in de leeflokalen: leefkamers, bureau, slaapkamer, … Daarna kan die verse lucht circuleren onder de binnendeuren of deurrooster vanuit de droge lokalen, eventueel via doorgansruimten, naar de vochtige lokalen.

Een vereenvoudigd schema staat op de site van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA)

Hoeveel ventileren

Top

Het is wettelijk bepaald in welke ruimtes er verse lucht moet worden toegevoerd en van waaruit vervuilde lucht moet worden afgevoerd. Ook hoeveel lucht je ventilatiesysteem moet kunnen toevoeren in droge ruimtes en afvoeren in natte ruimtes is bepaald. De regelgeving spreekt dan van minimum geëiste debieten. De basisregel vraagt een minimum geëist debiet van 3,6 m³ luchttoevoer of luchtafvoer per uur en per m² vloeroppervlak van de ruimte, met een aantal uitzonderingen.

Deze wettelijke eisen kun je vertalen in verschillende systemen.

Ventilatiesysteem C | Mechanische afvoerventilatie

Ventilatiesysteem D | Balansventilatie

Vraag gestuurde mechanische ventilatie

ventilatiesysteem A of B

Kan elk ventilatiesysteem worden aangelegd in mijn huis

Systeem D is moeilijker aan te leggen in een bestaand huis vanwege de aparte luchtkanalen die nodig zijn. Als er al voldoende ruimte in huis is, vereist het een grote verbouwing in alle vertrekken. Daarom wordt bij renovatie vaak gekozen voor een C-systeem of voor decentrale balans ventilatie, hierbij wordt per kamer lucht actief aan- en afgevoerd.

In een vertrek met lokale balansventilatie zit een ventilatie-unit in de gevel voor de aan- en afvoer van lucht. Doordat de aangevoerde lucht wordt opgewarmd met een warmtewisselaar of verwarmingsradiator worden tochtklachten minder. En het is zuiniger. Deze variant van balansventilatie is geschikt om ventilatie in één ruimte te verbeteren, maar ook om in alle vertrekken aan te leggen.

Lukt het niet om een ventilatiesysteem te installeren ga dan heel bewust verluchten door geregeld ramen open te zetten; ook tijdens het stookseizoen.

De nadelen van een systeem D

Top
  • Duurder
  • Dubbel leidingcircuit, zowel afvoer als aanvoer. De leidingen van een systeem D zijn geen kleine leidingen. Je kunt het best vergelijken met de diameters die je nodig hebt voor riolering. Die diameters krijg je niet, zoals elektriciteit, in de muren weggewerkt.
  • Onderhoud van de filters (maar het is wel het enige systeem met een filter, bij een systeem C heb je enkel een muggengaas)
  • Regelmatig nazicht van het leidingstelsel met een eventuele kuisbeurt. Die kuisbeurt is proefondervindelijk nodig na ± 7 jaar, afhankelijk van de verontreiniging buiten. Soms is het nodig om een kuisbeurt uit te voeren na het eerste jaar om het bouwstof, dat er eigenlijk al niet had mogen inzitten, te verwijderen. Om die reden is het ook nodig om het leidingstelsel bereikbaar te houden.
  • De luchtdichtheid van de woning zou best ergens in de buurt van 1 à 1.5 liggen. Een systeem D heet voluit balansventilatie met warmterecuperatie. Als er in de woning veel ongecontroleerde luchtlekken zijn raakt het toestel uit balans en haalt zijn rendementen niet meer.
  • Sommige mensen maken er een probleem van dat er opgewarmde verse lucht wordt geblazen in de slaapkamer, die beschouwd wordt als een leeflokaal. Als je het hele jaar door met het raam open slaapt is het geen goed idee om daar opgewarmde lucht in te blazen. Al is die ingeblazen lucht eerder in de orde van 15 à 17°C. Dat is geen temperatuur die slapen hinderlijk maakt.

Energetisch is systeem D toch de beste keuze. Vraaggestuurde systemen leveren ook extra winst in energiepunten op.

Specifiek over een ventilatiesysteem D, balansventilatie met warmterecuperatie, kun je nalezen op de site van het passiefhuisplatform (Pixii)

De Optivent rekentool is ontwikkeld door het WTCB en heeft zijn eigen webpagina OPTIVENT (wtcb.be)

Waar moet ik op letten

Top

Voor alle ventilatiesystemen geldt dat ze goed gebruikt en onderhouden moeten worden om lucht in huis echt gezond te houden. Vraag dus goede uitleg aan de installateur en vraag om een gebruikshandleiding. Maak raamroosters, filters en ventielen regelmatig schoon met een stofzuiger (roosters en filters) of een sopje (de ventielen) en vervang de filters op tijd. Voor het grote onderhoud kun je een onderhoudscontract afsluiten.

Let op: zet het systeem nooit uit, tenzij bij onderhoud. Is er buitenshuis een ernstige luchtverontreiniging (brand, chemische stoffen, …) kan het wel wenselijk zijn om de ventilatie tijdelijk uit te zetten. Dat hoor je dan wel van de betrokken overheidsdiensten.

Installeer ik het zelf

Top

Voor een goede ventilatie en echt schone lucht is het een voorwaarde dat het ventilatiesysteem goed wordt gedimensioneerd, geïnstalleerd en afgeregeld. Laat dit doen door een specialist.

Het is zeker nuttig om de ventilatie in een vroeg stadium mee te nemen in verband met de leidingtracé’s. Strategisch opgestelde leidingkokers en eventueel plaatselijk verlaagde plafonds kunnen dan voorzien worden.

Leidingen in de dekvloer stoppen is niet zo’n goed idee. Dan worden afgeplatte buizen gebruikt die moeilijker te inspecteren en te kuisen zijn. De ideale diameter om lucht door te sturen is een ronde buis.

Wat kost ventilatie en wat levert het op

Top

De prijzen variëren, afhankelijk van het systeem dat je kiest. Ter indicatie: een ventilatiesyteem C is verkrijgbaar vanaf 3.500 euro en een ventilatiesyteem D vanaf 8.000 euro.

Wat levert het op?

  • Een betere binnenluchtkwaliteit.
  • Energiebesparing bij ventilatiesystemen met warmteterugwinning.
Vind je de informatie op deze pagina nuttig?